ClaimWale / ब्लॉगBlog

तुमच्या नुकसानासाठी स्वतःचा सर्व्हेयर नेमण्याचा तुमचा हक्कYour right to appoint your own surveyor for your loss

Prashant Jadhav · IRDA/IND/SLA-1203835 ऑक्टोबर 2026 · 6 मिनिटे वाचन5 Oct 2026 · 6 min read

आग, पूर, चोरी किंवा अपघातानंतर विमा कंपनी तुमच्या नुकसानाची पाहणी करण्यासाठी सर्व्हेयर पाठवते. पण अनेक विमाधारकांना हे माहीत नसते की तुम्ही स्वतःसुद्धा IRDAI-परवानाधारक सर्व्हेयर नेमू शकता. हा हक्क काय आहे, तो कधी उपयोगी पडतो आणि त्याचे फायदे काय, ते पाहू.

सर्व्हेयर म्हणजे नेमके कोण?

सर्व्हेयर आणि लॉस असेसर ही IRDAI (भारतीय विमा नियामक आणि विकास प्राधिकरण) कडून परवाना मिळालेली व्यक्ती असते. नुकसान कशामुळे झाले, किती झाले आणि पॉलिसीनुसार किती रक्कम देय ठरते, याचे तो स्वतंत्रपणे मूल्यांकन करून अहवाल देतो. या अहवालाच्या आधारे विमा कंपनी क्लेमचा निर्णय घेते.

कायदा काय सांगतो?

IRDAI (Insurance Surveyors and Loss Assessors) Regulations, 2015 मधील Regulation 12(2) स्पष्ट सांगते:

"Surveyors and Loss Assessors shall be appointed either by insurers or insured to assess loss under a policy of insurance."

म्हणजे सर्व्हेयर विमा कंपनी किंवा विमाधारक, दोघांपैकी कोणीही नेमू शकतो. याच नियमानुसार ठराविक रकमेपेक्षा मोठ्या क्लेमसाठी परवानाधारक सर्व्हेयरचे मूल्यांकन आवश्यक आहे:

  • मोटर विमा: ₹50,000 पेक्षा जास्त नुकसान
  • मोटर व्यतिरिक्त इतर विमा: ₹1 लाखापेक्षा जास्त नुकसान

यापेक्षा कमी रकमेच्या क्लेममध्येही विमाधारक स्वतःचा सर्व्हेयर नेमू शकतो.

विमा कंपनीचा सर्व्हेयर आणि तुमचा सर्व्हेयर यात फरक काय?

विमा कंपनीने नेमलेला सर्व्हेयरसुद्धा नियमांनुसार निष्पक्ष राहणे अपेक्षित असते. पण तो विमा कंपनीने नेमलेला असतो आणि त्याच्याकडे एकाच वेळी अनेक केसेस असतात. तुम्ही नेमलेला स्वतंत्र सर्व्हेयर फक्त तुमच्या केससाठी वेळ देतो: तुमचे पूर्ण नुकसान नोंदवतो, कागदपत्रे तयार करतो आणि तुमची बाजू तांत्रिक भाषेत मांडतो.

स्वतंत्र सर्व्हेयर नेमण्याचे फायदे

  1. पूर्ण नुकसानाची नोंद: लपलेले किंवा नंतर दिसणारे नुकसान, खराब झालेला स्टॉक, मशिनरीचे भाग, हे सुरुवातीलाच फोटो आणि मोजमापासह नोंदवले जाते.
  2. योग्य मूल्यांकन: स्टॉकचे मूल्य, दुरुस्ती विरुद्ध बदल, डेप्रिसिएशन आणि salvage यांचे गणित नियमांनुसार तपासले जाते.
  3. पॉलिसीचे योग्य वाचन: कोणते नुकसान कव्हर आहे, कोणत्या अटी लागू होतात आणि कोणती कपात योग्य नाही, हे आधीच स्पष्ट होते.
  4. कागदपत्रांची पूर्ण तयारी: claim form, बिले, स्टॉक रजिस्टर, FIR, फोटो, सर्व क्रमवार. त्यामुळे query आणि उशीर कमी होतो.
  5. तांत्रिक चर्चा समान पातळीवर: विमा कंपनीच्या सर्व्हेयरशी तुमचा सर्व्हेयर त्याच भाषेत आणि नियमांच्या आधारे चर्चा करू शकतो.
  6. वाद झाल्यास मजबूत पुरावा: क्लेम कमी मंजूर झाला किंवा नाकारला गेला तर grievance, Insurance Ombudsman किंवा ग्राहक मंचासमोर स्वतंत्र अहवाल उपयोगी पडतो.
  7. तुमचा वेळ वाचतो: नुकसानानंतर व्यवसाय पुन्हा उभा करण्यावर तुम्ही लक्ष देऊ शकता, क्लेमचा पाठपुरावा तज्ज्ञ करतो.

लक्षात ठेवण्यासारखे मुद्दे

  • फी तुम्ही देता: तुम्ही नेमलेल्या सर्व्हेयरची फी साधारणपणे तुम्हालाच द्यावी लागते. काही पॉलिसीमध्ये अशा खर्चासाठी कव्हर असू शकते, ते पॉलिसीत तपासा.
  • अंतिम निर्णय विमा कंपनीचा: तुमच्या सर्व्हेयरचा अहवाल विमा कंपनी विचारात घेते, पण क्लेमचा अंतिम निर्णय विमा कंपनीच घेते.
  • फक्त परवानाधारक सर्व्हेयर निवडा: त्याचा IRDAI परवाना (SLA) क्रमांक आणि विभाग (मोटर, फायर इ.) तपासा.
  • हितसंबंधाचा संघर्ष नको: ज्या क्लेममध्ये एखादा सर्व्हेयर विमा कंपनीसाठी काम करत आहे, त्याच क्लेममध्ये तो तुमच्या बाजूने काम करू शकत नाही.
  • लवकर नेमा: नुकसानानंतर लगेच, पुरावा हटवण्याआधी किंवा दुरुस्ती सुरू होण्याआधी सर्व्हेयर नेमला तर सर्वात जास्त फायदा होतो.

ClaimWale कशी मदत करते

ClaimWale मागे IRDAI-परवानाधारक सर्व्हेयर आणि लॉस असेसर Prashant Jadhav (SLA क्रमांक IRDA/IND/SLA-120383) आहेत. 28 वर्षांचा अनुभव, त्यातील 10 वर्षे सर्व्हेयर म्हणून. कोल्हापूर, कोकण, गोवा आणि उत्तर कर्नाटक भागात आम्ही विमाधारकांसाठी स्वतंत्र सर्व्हेयर म्हणून नुकसानाचे मूल्यांकन आणि क्लेमची मांडणी करतो.

After a fire, flood, theft or accident, your insurer sends a surveyor to inspect the loss. What many policyholders don't know is that you can also appoint your own IRDAI-licensed surveyor. Here is what that right means, when it helps, and why it is worth considering.

Who is a surveyor?

A surveyor and loss assessor is a professional licensed by IRDAI (the Insurance Regulatory and Development Authority of India). The surveyor independently assesses what caused the loss, how large it is, and what amount is payable under the policy. The insurer decides the claim based on this report.

What do the rules say?

Regulation 12(2) of the IRDAI (Insurance Surveyors and Loss Assessors) Regulations, 2015 states:

"Surveyors and Loss Assessors shall be appointed either by insurers or insured to assess loss under a policy of insurance."

In other words, a surveyor can be appointed by either the insurer or the insured. The same regulation requires an assessment by a licensed surveyor for claims above these amounts:

  • Motor insurance: losses above ₹50,000
  • Other than motor: losses above ₹1 lakh

Even for smaller claims, the insured is free to appoint their own surveyor.

Insurer's surveyor vs. your own surveyor

A surveyor appointed by the insurer is also expected to be impartial under the rules. But they are appointed by the insurer and usually handle many cases at once. An independent surveyor you appoint gives your case full attention: recording the complete loss, preparing the documents and presenting your side in technical terms.

Benefits of an independent surveyor

  1. The full loss is recorded: hidden or later-appearing damage, spoiled stock and machinery parts are documented early with photos and measurements.
  2. Correct valuation: stock values, repair versus replacement, depreciation and salvage are checked against the rules.
  3. The policy is read properly: what is covered, which conditions apply and which deductions are not justified become clear upfront.
  4. Complete documentation: claim form, bills, stock registers, FIR and photos, all in order, which means fewer queries and delays.
  5. Technical discussion on equal terms: your surveyor can discuss the assessment with the insurer's surveyor in the same language and on the basis of the same rules.
  6. Strong evidence if there is a dispute: if the claim is short-settled or rejected, an independent report helps before the grievance cell, the Insurance Ombudsman or a consumer forum.
  7. Your time is saved: you focus on getting your business running again while an expert follows up the claim.

Points to keep in mind

  • You pay the fee: the fee of a surveyor you appoint is usually borne by you. Some policies may cover such costs, so check your policy.
  • The insurer decides: the insurer considers your surveyor's report, but the final claim decision rests with the insurer.
  • Choose only a licensed surveyor: check their IRDAI licence (SLA) number and departments (motor, fire, etc.).
  • No conflict of interest: a surveyor working for the insurer on a claim cannot act for you on the same claim.
  • Appoint early: you gain the most when the surveyor is appointed right after the loss, before evidence is cleared or repairs begin.

How ClaimWale helps

ClaimWale is led by Prashant Jadhav, an IRDAI-licensed surveyor and loss assessor (SLA No. IRDA/IND/SLA-120383) with 28 years of experience, 10 of them as a surveyor. Across Kolhapur, Konkan, Goa and North Karnataka, we act as an independent surveyor for policyholders, assessing the loss and presenting the claim.

तुमच्या नुकसानासाठी स्वतंत्र सर्व्हेयर हवा आहे?Need an independent surveyor for your loss?

नुकसानाचे फोटो आणि पॉलिसी WhatsApp वर पाठवा. केस पाहून पुढची पावले सांगतो.Send photos of the loss and your policy on WhatsApp. We'll review the case and explain the next steps.

WhatsApp वर संपर्क कराContact on WhatsAppइतर संपर्कOther contact options

नियमांचा संदर्भ: IRDAI (Insurance Surveyors and Loss Assessors) Regulations, 2015, Regulation 12(2). ही माहिती लेखाच्या तारखेनुसार आहे; नियमांत बदल होऊ शकतो.Reference: IRDAI (Insurance Surveyors and Loss Assessors) Regulations, 2015, Regulation 12(2). Information is current as of the article date; rules may change.